Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι βρίσκονται ανάμεσα στους σπόνδυλους και απορροφούν τους κραδασμούς της σπονδυλικής στήλης. Κάθε δίσκος είναι σκληρός από έξω (ινώδης δακτύλιος) και εσωτερικά περιέχει ένα μαλακό πυρήνα, που ονομάζεται πηκτοειδής πυρήνας. Η κήλη του δίσκου δημιουργείται όταν ο σκληρός δακτύλιος σχιστεί και ο πυρήνας από το εσωτερικού του δίσκου γλιστρήσει μέσα στον σπονδυλικό σωλήνα και πιέσει κάποιο νεύρο.

Μία κήλη μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε τμήμα της σπονδυλικής στήλης, όμως η μεγαλύτερη συχνότητα παρατηρείται σαφώς στην οσφυϊκή μοίρα, μετά στην αυχενική και πολύ σπανιότερα στη θωρακική μοίρα.

Οι παράγοντες κινδύνου για μια κήλη δίσκου είναι:

1. Η ηλικία. Όσο μεγαλώνουμε οι δίσκοι μας αλλοιώνονται (κατ’ αντιστοιχία της αλλοίωσης του δέρματος και της εμφάνισης ρυτίδων).
2. Ο τρόπος ζωής. Η έλλειψη άσκησης, το υπερβολικό βάρος καθώς και κάπνισμα, οδηγούν στην κακή λειτουργία των μεσοσπονδυλίων δίσκων.
3. Η κακή στάση. Η κακή στάση και η επαναλαμβανόμενη άρση βάρους ή οι στροφές της μέσης προκαλούν stress στους δίσκους.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Η νόσος αυτή (δισκοπάθεια) εμφανίζεται συχνά σε νέους ανθρώπους, αλλά και στη μέση και μεγάλη ηλικία. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι πόνος στη μέση (οσφυαλγία) και το πόδι (ισχιαλγία), και ορισμένες φορές αδυναμία (παράλυση) και μούδιασμα του ποδιού.
Τα συμπτώματα που εμφανίζονται ποικίλλουν ανάλογα με τη βαρύτητα της κήλης και το σημείο εντόπισής της.

Οι πάσχοντες παραπονιούνται για οξύ ή χρόνιο πόνο στη μέση (οσφυαλγία), ενώ σε εμπλοκή της ρίζας κάποιου νεύρου μπορεί να υπάρχει αναφερόμενος πόνος, μούδιασμα ή παραισθησία στα κάτω άκρα (ισχιαλγία).

Επίσης, συχνά συνυπάρχει μυϊκός σπασμός, απώλεια της λόρδωσης στη μέση και επιδείνωση των συμπτωμάτων με τον βήχα ή το φτέρνισμα. Κάποιες φορές δημιουργείται ανταλγική σκολίωση, δηλαδή στράβωμα του σώματος, στην ακούσια αντίδραση του ατόμου για να μην πονάει στο σημείο που πιέζεται η ρίζα.

Εδώ πρέπει να αναφερθεί πως σε πολύ σοβαρές καταστάσεις, όπως στην ιππουριδική συνδρομή, που παρατηρούνται αδυναμία των κάτω άκρων, αναισθησία τύπου σέλας, προβλήματα στην ούρηση κ.α., απαιτείται άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διάγνωση ξεκινάει με το ιστορικό και την κλινική εξέταση της οσφύος (μέσης) και των κάτω άκρων. Στη συνέχεια, η διάγνωση επιβεβαιώνεται με την μαγνητική τομογραφία.
Η διάγνωση της κήλης τίθεται με ακρίβεια με τη μαγνητική τομογραφία (MRI), όμως και η απλή ακτινογραφία είναι χρήσιμη στη διαφοροδιάγνωση από άλλες καταστάσεις, όπως οι όγκοι, ενώ και η στένωση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος στην ακτινογραφία είναι ένδειξη για πιθανή κήλη.

Πάντως, δεν σημαίνει πως όποιος έχει κήλη θα πρέπει απαραιτήτως να πονάει ή να υποβληθεί σε κάποια θεραπεία, καθώς μεγάλο ποσοστό παραμένει ασυμπτωματικό ή ο πόνος εξαφανίζεται με την πάροδο του χρόνου.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η αρχική αντιμετώπιση της κήλης μεσοσπονδύλου δίσκου πρέπει να είναι συντηρητική και εστιάζεται στην ανακούφιση του πόνου και των υπόλοιπων συμπτωμάτων. Έρευνες έχουν δείξει πως η συντριπτική πλειοψηφία της οσφυαλγίας οφείλεται σε δισκογενή προβλήματα, με προεξάρχοντα την προβολή ή την κήλη του μεσοσπονδυλίου δίσκου.

Η αναλγητική θεραπεία με φάρμακα, η κατάκλιση και η κλασική φυσικοθεραπεία με χρήση μηχανημάτων, όπως TENS, laser, διαθερμίες και η μάλαξη στοχεύουν στην ελάττωση του πόνου, όμως δίνουν απλώς μια πρόσκαιρη ανακούφιση και όχι μια ουσιαστική αντιμετώπιση στο πρόβλημα.

Ένα κατάλληλο πρόγραμμα ασκήσεων ενδυνάμωσης των σταθεροποιών και στηρικτικών μυών της μέσης, φαίνεται να προσφέρει κάτι περισσότερο από τα παραπάνω μέσα.

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η μέθοδος McKenzie – Μηχανική Διάγνωση και Θεραπεία (ΜΔΘ) αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα κατάλληλης αξιολόγησης και θεραπείας του σπονδυλικού πόνου.

Σημαντικό πλεονέκτημα της μεθόδου, σε σχέση με τις υπόλοιπες προσεγγίσεις, είναι η πρόγνωση από τις πρώτες συνεδρίες, δηλαδή ποιο περιστατικό θα ανταποκριθεί θετικά στη θεραπεία και ποιο όχι. Αυτό δίνει σιγουριά και ασφάλεια στον πάσχοντα και ελαττώνει την άσκοπη σπατάλη χρόνου και χρημάτων σε αμφίβολες θεραπείες.

Το άλλο μεγάλο πλεονέκτημα της μεθόδου McKenzie είναι πως βασίζεται στην Αυτοθεραπεία, μέσα από ειδικές εξατομικευμένες ασκήσεις που σχεδιάζονται με βάση την κατάλληλη αξιολόγηση που προηγείται, ενώ δεν χρησιμοποιούνται καθόλου μηχανήματα ή φάρμακα. Έτσι, σιγά – σιγά ο ασθενής καθίσταται πλήρως ανεξάρτητος από τον θεραπευτή, καθώς εκπαιδεύεται για μια σωστή στάση στην καθημερινότητα και εν τέλει μαθαίνει να διαχειρίζεται μόνος του την κατάστασή του, προλαμβάνοντας και τυχόν υποτροπές στο μέλλον.

Με τη μέθοδο McKenzie έχει αποφευχθεί ένα πολύ μεγάλο ποσοστό προγραμματισμένων χειρουργείων για κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου και πλέον η μέθοδος έχει κερδίσει την αναγνώριση των χειρούργων ορθοπαιδικών και νευροχειρουργών. Έτσι, η χειρουργική αντιμετώπιση επιλέγεται μόνο όταν μια σωστή συντηρητική αντιμετώπιση αποτύχει να περιορίσει τη συμπτωματολογία του ασθενούς ή όταν υπάρχουν σοβαρές νευρολογικές βλάβες με πίεση νεύρων ή του νωτιαίου μυελού.

ΠΗΓΕΣ

Κοντζαηλίας Δ.Α., (2011). Φυσικοθεραπεία σε παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος, Εκδόσεις: University Studio Press, Θεσσαλονίκη.

Ο αυχένας είναι ίσως η μόνη περιοχή του σώματος πάνω στην οποία επιδρούν τόσοι πολλοί παράγοντες και τόσα άλλα συστήματα για την εμφάνιση κάποιας σημειολογίας. Στηρίζει το κεφάλι και στηρίζεται στο θώρακα. Αποτελεί μια ευαίσθητη ζώνη στην οποία ένα απλό άγγιγμα του χεριού μπορεί να μεταδώσει συναισθήματα φιλίας, αγάπης και προσφοράς.

Ο αυχενικός πόνος είναι μια πολύ συχνή ενόχληση ποικίλης προέλευσης, η οποία μπορεί να παρουσιαστεί σε μορφή οξείας κρίσης ή και να έχει χρόνια εξέλιξη. Μπορεί να έχει ποικίλες μορφές, να είναι μονόπλευρος ή αμφοτερόπλευρος, να προκαλεί κεφαλαλγία και περιορισμό των κινήσεων της αυχενικής μοίρας. Η πολύπλοκη ανατομία της αυχενικής μοίρας κάνει δύσκολο τον εντοπισμό της δομής που ευθύνεται για τον πόνο. Πολλές φορές η αιτία είναι πολυπαραγοντική.

Διαγνωστική Προσέγγιση

Σε ασθενείς με αυχεναλγία η κλινική προσέγγιση έχει στόχο να προσδιορίσει την προέλευση των συμπτωμάτων, την έκταση της βλάβης και την ανάγκη για συντηρητική αντιμετώπιση ή χειρουργική παρέμβαση. Οι παρακλινικές δοκιμασίες και ειδικότερα οι νευροφυσιολογικές και νευροαπεικονιστικές μέθοδοι διερεύνησης είναι απαραίτητες αν το ιστορικό και η ρευματολογική-νευρολογική εκτίμηση υποδηλώνει ύπαρξη βλάβης, με σκοπό τον ακριβή διαγνωστικό προσδιορισμό του προβλήματος.

Θεραπευτική Αντιμετώπιση

Η φαρμακευτική αγωγή της αυχεναλγίας αφορά μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, τα στεροειδή, τα μυοχαλαρωτικά, τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, βιταμίνες, καθώς και αγγεοδιασταλτικά και βελτιωτικά της κυκλοφορίας.
Στους διαγνωσμένους ασθενείς με αυχεναλγία, μόνο ένα μικρό ποσοστό έχει ανάγκη χειρουργικής αντιμετώπισης και στο ποσοστό αυτό ανήκουν οι ασθενείς όπου τα αίτια δυσλειτουργίας αφορούν τον νωτιαίο μυελό, με αποτέλεσμα την αδυναμία του άνω άκρου ή και παρατεταμένο πόνο στον ώμο, με την προϋπόθεση ότι έχει αποτύχει η συντηρητική αντιμετώπιση. Η συντηρητική αντιμετώπιση πρέπει να διατηρείται και να διαρκεί όσο το δυνατό περισσότερο χρόνο. Η συντηρητική θεραπεία πρέπει να χορηγείται τουλάχιστον για 6 έως 12 εβδομάδες πριν αποφασισθεί η χειρουργική αντιμετώπιση. Βεβαίως υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, όπως σε ε εξεσημασμένη κινητική βλάβη με επιδεινούμενα συμπτώματα όπου καλό είναι να μην αναμένει κανείς πέρα των τριών εβδομάδων.

Φυσιοθεραπευτική Αντιμετώπιση

Η οργανωμένη φυσικοθεραπεία αποτελεί την καλύτερη θεραπευτική παρέμβαση στην αντιμετώπιση της αυχεναλγίας και τη μόνη που δεν έχει παρενέργειες.

•  Η ελάττωση του πόνου.
•  Η χαλάρωση των μυών της περιοχής.
•  Η βελτίωση της κινητικότητας της αυχενικής μοίρας, της κεφαλής των ώμων, της υπόλοιπης σπονδυλικής στήλης και πιθανόν άλλων διαταραχών στις υπόλοιπες αρθρώσεις.
•  Η αύξηση της ισχύος των αυχενικών μυών, των ραχιαίων, των μυών της ωμικής ζώνης, των κοιλιακών κ.α.
•  Η πρόληψη υποτροπών.

Η φυσιοθεραπευτική αντιμετώπιση της αυχεναλγίας πραγματοποιείται με τις ακόλουθες τεχνικές:

•  Θεραπεία με Αντιστατική & Χωρητική ραδιοσυχνότητα υψηλής ισχύος – TECAR therapy
•  Θερμοθεραπεία- Κρυοθεραπεία.
•  Κρυοθεραπεία.
•  Ηλεκτροθεραπεία.
•  Κλασσική μορφή ΤΕΝS
•  Μορφή ηλεκτροβελονισμού.
•  Μάλαξη.
•  Κινησιοθεραπεία.

Σαν πιθανές αιτίες της νόσου εμφανίζονται η αρτηριοσκλήρωση, ο αλκοολισμός, η χρήση ναρκωτικών ουσιών, οι μεταβολικές διαταραχές, οι τοξικές ουσίες (όπως για παράδειγμα το μαγγάνιο και η τοξίνη ΜΡΤΡ), η λήψη φαρμάκων (κυρίως νευροληπτικά), ο όγκος του εγκεφάλου, καθώς και η πρόωρη γήρανση των νευρώνων της μέλαινας ουσίας. Τέλος, η ύπαρξη κληρονομικής επιβάρυνσης στη νόσο δεν έχει αποδειχθεί και δε φαίνεται πιθανή.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής θεραπεία της νόσου ή ένας τρόπος αποτροπής της εξέλιξης της νόσου. Υπάρχουν όμως αρκετά φάρμακα που βελτιώνουν σημαντικά τα συμπτώματα για πολλά χρόνια, βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα ζωής. Η φαρμακευτική θεραπεία στηρίζεται στην αναπλήρωση των επιπέδων ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Υπάρχει, επίσης, και η χειρουργική αντιμετώπιση, όταν τα φάρμακα έχουν μεν δράση, αλλά δεν ελέγχουν συνεχώς τα συμπτώματα. Οι ασθενείς πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια για να είναι κατάλληλοι για την χειρουργική αντιμετώπιση. Η φυσική άσκηση επίσης έχει αποδειχτεί ότι βοηθά πολύ στον έλεγχο των συμπτωμάτων και την ευεξία.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Η νόσος εμφανίζεται αρχικά με τον συνδυασμό δυο συμπτωμάτων, της βραδυκινησίας και της δυσκαμψίας ή του τρόμου και της δυσκαμψίας και καθώς εξελίσσεται εμφανίζονται σιγά – σιγά όλες οι χαρακτηριστικές εκδηλώσεις της νόσου. Συχνότερα εμφανίζεται την έκτη και έβδομη δεκαετία της ζωής και προσβάλλει και τα δυο φύλα εξίσου. Μπορεί, όμως, να εμφανίζεται σχεδόν σε οποιαδήποτε ηλικία αν και είναι πολύ σπάνιο κάτω από τα τριάντα. Όσο αυξάνεται η ηλικία τόσο αυξάνεται και η συχνότητα.
Ουσιαστικά, η έναρξη της νόσου είναι βραδεία και η πορεία προοδευτική. Τα αρχικά συμπτώματα δεν είναι χαρακτηριστικά. Παρατηρούνται διάχυτη πόνοι, κυρίως στους ώμους, οφειλόμενοι στην υποκινησία των αρθρώσεων, αίσθημα κόπωσης και μείωση των καθημερινών δραστηριοτήτων. Ο ασθενής παραπονείται ότι έγινε αργός και δυσκίνητος, αλλά συχνά αποδίδει τις ενοχλήσεις στη μεγάλη του ηλικία. Όταν η νόσος εγκατασταθεί, τότε παρατηρείται η χαρακτηριστική τετράδα των συμπτωμάτων: βραδυκινησία, τρόμος ηρεμίας, δυσκαμψία, καθώς και απώλεια διορθωτικών αντιδράσεων.
Συχνά είναι επίσης και τα μη κινητικά συμπτώματα, όπως η δυσκοιλιότητα, οι διαταραχές ούρησης (συχνουρία, νυκτουρία, επιτακτική ούρηση), οι διαταραχές όσφρησης και η κατάθλιψη, τα οποία μπορεί να προϋπάρχουν των κινητικών εκδηλώσεων. Με την πάροδο του χρόνου, και κυρίως όταν η νόσος αρχίσει σε μεγάλη ηλικία, είναι πολύ συνηθισμένη η εμφάνιση άνοιας (περίπου στους μισούς ασθενείς έπειτα από 15 έτη παρακολούθησης) που συχνά συνοδεύεται από οπτικές ψευδαισθήσεις.

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η διάγνωση της νόσου γίνεται μόνο με την κλινική εξέταση. Ένας έμπειρος νευρολόγος είναι σε θέση να κάνει διάγνωση της νόσου μέσω των συμπτωμάτων του ασθενή και της κλινικής εξέτασης. Δεν υπάρχει καμία εργαστηριακή εξέταση που να επιβεβαιώνει τη νόσο. Υπάρχουν μόνο, εξετάσεις που συστήνει ο νευρολόγος για να αποκλείσει άλλες παθήσεις που μοιάζουν με την νόσο του Πάρκινσον.
Η νόσος του Parkinson διακρίνεται σε ιδιοπαθή και δευτεροπαθή.
Η ιδιοπαθής νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη νόσος με κύριες εκδηλώσεις τον τρόμο ηρεμίας, την δυσκαμψία, τη βραδυκινησία και την απώλεια των αντανακλαστικών στάσεων (διορθωτικών στάσεων). Πρακτικά πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον δυο από τα παραπάνω κύρια συμπτώματα για να τεθεί η διάγνωση της νόσου.
Ο δευτεροπαθής Παρκινσονισμός παρουσιάζει παρόμοια κλινική εικόνα με τον ιδιοπαθή και προκαλείται από παράγοντες όπως λοιμώξεις (εγκεφαλίτιδες από ιούς), τοξικές ουσίες, όγκους εγκεφάλου κ. ά.
Κάθε ασθενής έχει διαφορετική εξέλιξη. Ακόμα, η εξέλιξη μπορεί να σταματήσει για άλλοτε άλλο χρονικό διάστημα. Μπορεί να είναι αργή και ήπια, ή χωρίς εμφανή λόγο να οδηγήσει σε σημαντική επιδείνωση.

ΠΡΟΛΗΨΗ

Μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί καμιά σίγουρη μέθοδος πρόληψης της νόσου. Επομένως η έγκαιρη ή μάλιστα η πρώιμη διάγνωση, δεν βοηθά σε τίποτε. Δεν υπάρχει τρόπος να ανατραπεί ούτε ακόμα και να καθυστερήσει η εξέλιξη της νόσου. Ούτε η πρώιμη φαρμακευτική αγωγή ούτε κάποια άσκηση ή ειδική διατροφή έχει αποδειχθεί ότι επιβραδύνει την πρόοδο της αναπηρίας που επιφέρει σε βάθος χρόνου η νόσος.
Αντίθετα υπάρχουν ενδείξεις ότι η πρώιμη χορήγηση ντοπαμίνης ή αναλόγων φαρμάκων που κάνουν την δουλειά της ντοπαμίνης και λέγονται αγωνιστές της ντοπαμίνης, μπορεί να ευοδώσουν την φθορά των συγκεκριμένων κυττάρων. Για τον λόγο αυτό δεν χρειάζεται βιασύνη στην θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου. Η αυτοσυγκράτηση και η όσο το δυνατό πιο συντηρητική φαρμακευτική αγωγή, αποτελούν την καλύτερη στρατηγική στη νόσο Πάρκινσον.

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Το τρέχον πρότυπο φυσικοθεραπευτικής παρέμβασης σε ασθενείς με Πάρκινσον, είναι βασισμένο στην υπόθεση ότι η φυσιολογική κίνηση μπορεί να αποκτηθεί με την διδασκαλία. Η γνώση των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων των κινητικών διαταραχών στους παρκινσονικούς ασθενείς αποτελεί την αφετηρία για τον σχεδιασμό του προγράμματος αποκατάστασης. Οι περισσότερη ασθενείς με Πάρκινσον παρουσιάζουν δυσκολία στο περπάτημα σε κάποια στάδια της νόσου. Η χρήση εξωτερικών ερεθισμάτων και γνωστικών στρατηγικών είναι οι κυρίως θεραπευτικές επιλογές του φυσικοθεραπευτή για την διαταραχή στη βάδιση. Συνεπακόλουθα, η κατάργηση των πτώσεων αποτελεί έναν σημαντικό στόχο της φυσικοθεραπείας, κυρίως στους ασθενείς στα τελευταία στάδια της νόσου. Ακόμη, η πρόληψη της μυϊκής αδυναμίας και ατροφίας, του περιορισμένου εύρους κίνησης και της μειωμένης ικανότητας άσκησης, είναι ένας κύριος στόχος της φυσικοθεραπείας στον παρκινσονικό ασθενή. Συνεχή φυσιοθεραπεία δεν είναι απαραίτητη, αλλά συχνές συναντήσεις και συμβουλές είναι πολύτιμες.
Η γήρανση, οι τυχόν ταυτόχρονες παθολογικές καταστάσεις και οι δευτεροβάθμιες προσαρμοστικές αλλαγές στο μυοσκελετικό και καρδιαγγειακό σύστημα, είναι επίσης πολύ σημαντικά θέματα κατά τον σχεδιασμό του φυσικοθεραπευτικού προγράμματος. Επειδή το Πάρκινσον, σε γενικές γραμμές εξελίσσεται αργά, οι ασθενείς και οι οικογένειές τους πρέπει να υποστηρίζονται στην ανάπτυξη προγραμμάτων, που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την μακροπρόθεσμη θεραπεία. Αυτή η υποστήριξη μπορεί να τους βοηθήσει στο να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την αντιμετώπιση της υγεία και της καλής τους κατάστασης γενικά.

ΠΗΓΕΣ

de Goede G.J.T., Keus S., Kwakkel G., & Wagenaar R., (2001). The effects of physical therapy in Parkinson’s Disease: A research synthesis, Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 82(4): 509 – 515.
Kwakkel G., de Goede G.J.T., & van Wegen E., (2007). Impact of physical therapy for Parkinson’s disease: A critical review of the literature, Parkinsonism & Related Disorders, 13(3): 478 – 487.

Οι θλάσεις χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

Θλάσεις πρώτου βαθμού: μικρή ρήξη των μυϊκών στοιχείων.

Θλάσεις δευτέρου βαθμού: μερική ρήξη των μυϊκών στοιχείων, αλλά διατήρηση της συνέχειας του μυός.

Θλάσεις τρίτου βαθμού: πλήρης διατομή του μυός, δηλαδή κόβεται ο μυς.

ΑΙΤΙΑ

Οι μύες μπορεί να τραυματιστούν με δύο τρόπους, απ’ ευθείας κτύπημα, ή με υπερβολική διατατική φόρτιση τους. Το αποτέλεσμα είναι ρήξη μυϊκών ινών (που μπορεί να φθάσει και σε πλήρη διατομή του μυός) και η δημιουργία αιματώματος.

Το πιο σύνηθες αίτιο μιας θλάσης είναι ο τοπικός τραυματισμός στη περιοχή των μυών, ή στη μυοτενόντιο περιοχή κοντά στις αρθρώσεις. Άτομα τα οποία ασχολούνται με αθλητικές δραστηριότητες παρουσιάζουν μεγαλύτερη συχνότητα στις θλάσεις. Επίσης, άτομα τα οποία έχουν υποστεί θλάσεις στο παρελθόν έχουν περισσότερες πιθανότητες να υποστούν ξανά θλάσεις στην ίδια περιοχή.

Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες επιβαρυντικοί για την δημιουργία μυϊκής θλάσης

• Ο μυς μπορεί να είναι κακώς προετοιμασμένος λόγω κακής εκγύμνασης ή πλημμελούς προθέρμανσης κατά την άσκηση.
• Ο μυς μπορεί να είναι αδύναμος λόγω προηγουμένου τραυματισμού και πλημμελούς αποκατάστασης.
• Ο μυς να έχει αναπτύξει ουλώδη ανελαστικό ιστό στο σημείο προηγούμενης θλάσεως.
• Ο μυς να έχει υπερφορτωθεί και έχει φθάσει σε μεγάλο σημείο κόπωσης.
• Σφικτοί μύες ή μύες εκτεθειμένοι σε ψύχος τραυματίζονται ευκολότερα.

Η προφύλαξη κατά την διάρκεια των αθλητικών δραστηριοτήτων και η ενίσχυση των περιοχών που έχουν ιστορικό θλάσεων με ελαστικούς επιδέσμους, μειώνει τις πιθανότητες τραυματισμού των μυών.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Προφανώς, τα συμπτώματα εξαρτώνται από το βαθμό σοβαρότητας του τραυματισμού. Στην περίπτωση της μυϊκής θλάσης, η ρήξη των μυϊκών ινών συνοδεύεται από τη διαρροή αίματος, που συσσωρεύεται στους ιστούς προκαλώντας αιμάτωμα, οι διαστάσεις του οποίου είναι ανάλογες της σοβαρότητας της κάκωσης. Το κύριο σύμπτωμα είναι ο πόνος κατά την ανάπαυση, που επιδεινώνεται με την προσπάθεια κίνησης του ενδιαφερόμενου μυ και συνοδεύεται από λειτουργική ανικανότητα, με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η χρήση του προσβεβλημένου μυ.

Οι θλάσεις συμβαίνουν περισσότερο στην περιοχή που συνδέεται ο μυς με τον τένοντα και λιγότερο στην κύρια μάζα του μυός. Κύρια συμπτώματα στις καταστάσεις αυτές είναι ο άμεσος πόνος, η τοπική ευαισθησία στην περιοχή, η ανάπτυξη οιδήματος (πρηξίματος), καθώς και ο περιορισμός της κίνησης στις κοντινές αρθρώσεις. Συχνά μπορεί άμεσα να παρατηρηθεί εκχύμωση (μελάνιασμα) στην περιοχή της θλάσης. Αυτό λέγεται και αιμάτωμα.

 ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η κλινική εξέταση αποτελεί το βασικό διαγνωστικό μέσο στις μυϊκές θλάσεις. Η χρήση του υπερηχογραφήματος και της μαγνητικής τομογραφίας συμπληρώνουν τα τελευταία χρόνια την κλινική εξέταση και βοηθούν κυρίως στον καθορισμό του μεγέθους του τραυματισμού.

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Επιπλοκές μετά από μυϊκή θλάση συνήθως συμβαίνουν σε περιπτώσεις ανεπαρκούς ή ελλιπούς θεραπείας. Αφορούν δε τον αυξανόμενο σχηματισμό ουλώδους ιστού στην περιοχή της θλάσης, τη δημιουργία εγκυστωμένου αιματώματος και τη δημιουργία οστικού ιστού (οστεοποιός μυοσίτις) που πολλές φορές οδηγεί στην περιορισμένη λειτουργικότητα του μυός και της άρθρωσης στην οποία επενεργεί. Η χειρουργική θεραπεία είναι συνήθως η μέθοδος επιλογής στις περιπτώσεις αυτές.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η συντηρητική αγωγή είναι καταρχήν η πρώτη προσέγγιση στην αντιμετώπιση των θλάσεων.

Αυτή αποτελείται από:

• Περίδεση του μυός (άνω ή κάτω άκρο) με ελαστικό επίδεσμο.
• Χρήση ναρθήκων ανάπαυσης.
• Χορήγηση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων.
• Τοποθέτηση πάγου τις δυο πρώτες ημέρες.
• Φυσικοθεραπεία για αποκατάσταση, εφόσον είναι απαραίτητο.
• Οι θλάσεις δευτέρου και τρίτου βαθμού κατά την εκτίμηση του γιατρού και ανάλογα με άλλες πιθανές βλάβες, χειρουργούνται (συρραφή μυός).

Αμέσως μετά την θλάση του πρώτου και δευτέρου βαθμού επιβάλλεται ακινητοποίηση του σκέλους σε αντίρροπη θέση, περίδεση και εφαρμογή ψυχρού επιθέματος ή πάγου για περίπου 20 με 25 λεπτά. Η εφαρμογή ψυχρών επιθεμάτων γίνεται αρκετά συχνά κατά το πρώτο 48ωρο για την μείωση του πόνου, του αιματώματος και την κατά το δυνατό μείωση της έκτασης του οιδήματος.

Ο φυσικοθεραπευτής με τα μέσα τα οποία διαθέτει, τα πρώτα 24ωρα προσπαθεί να μειώσει το οίδημα και τον πόνο χρησιμοποιώντας TECAR,ρεύματα TENS, διασταυρούμενα ρεύματα και κρυοθεραπεία. Μετά τα πρώτα 24ωρα, ο στόχος του φυσικοθεραπευτή είναι να αυξήσει την κυκλοφορία του αίματος στο σημείο βλάβης (μέσω TECAR ,υπέρηχου, θερμών επιθεμάτων, διαθερμιών και laser) για να επιτύχει τον μέγιστο βαθμό παροχής θρεπτικών στοιχείων για την επούλωση της βλάβης.

Έπειτα επιβάλλεται πρόγραμμα διατατικών ασκήσεων στον τραυματισμένο μυ. Στην συνέχεια της αποκατάστασης ξεκινούν σταδιακά οι ισοτονικές ασκήσεις για επιπλέον ενδυνάμωση.

Ακολουθούν εξειδικευμένες ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας και νευρομυϊκής συναρμογής, δηλαδή ασκήσεις επανεκπαίδευσης τους μυός για ασφαλή επιστροφή στην καθημερινή δραστηριότητα.

ΠΗΓΕΣ
Evans W.J., & Cannon J.G., (1991). The metabolic effects of exercise in muscle damage, Exercise Sport Sc. Rev, (19): 99 – 125.

Εις μνήμην του Πατέρα μου Βάσου Ι. Γαληνού

Οι δύο κύριοι τύποι εγκεφαλικών περιλαμβάνουν το ισχαιμικό και το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο.Ισχαιμικά εγκεφαλικό είναι περίπου το 87% όλων των εγκεφαλικών και αυτά συμβαίνουν όταν ένα θρόμβος σχηματιστεί και αποφράξει την ροή σε τμήμα του εγκεφάλου.Το αιμορραγικό εγκεφαλικό συμβαίνει όταν ένα αιμοφόρο αγγείο στην επιφάνεια του εγκεφάλου διαρρηγνύεται και γεμίζει το κενό ανάμεσα στο κρανίο και τον εγκέφαλο με αίμα (υπαραχνοειδής αιμορραγία) ή όταν μια προβληματική αρτηρία στον εγκέφαλο διαρρηγνύεται και γεμίζει τους γύρω ιστούς με αίμα (εγκεφαλική αιμορραγία). Και οι δύο τύποι εγκεφαλικού έχουν σαν αποτέλεσμα την έλλειψη κυκλοφορίας στον εγκέφαλο και άθροιση αίματος που ασκεί υπερβολική πίεση στον εγκέφαλο.

ΣΗΜΑΔΙΑ

Εντός λίγων λεπτών από την εγκατάσταση του εγκεφαλικού αρχίζει ο θάνατος των εγκεφαλικών κυττάρων και η εμφάνιση των συμπτωμάτων. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε τα συμπτώματα, καθώς η έγκαιρη θεραπεία είναι σημαντική για την αποκατάσταση.

Στα κοινά συμπτώματα περιλαμβάνονται η δυσκολία στην βάδιση, απώλεια της ισορροπίας και συντονισμού, οι δυσκολίες στην άρθρωση, η ζάλη, η αδυναμία, το μούδιασμα και η παράλυση, η θολή όραση, διπλωπία ή η αμαύρωση της όρασης, η αιφνίδια σοβαρή κεφαλαλγία, καθώς και η σύγχυση. Ο ασθενής μπορεί ξαφνικά να μην μπορεί να μιλήσει, να έχει προβλήματα μνήμης, ή να παραλύσει μια πλευρά του σώματος.

Τα συμπτώματα μπορεί να εξελίσσονται ή να διακυμαίνονται κατά τη διάρκεια της πρώτης ή και της δεύτερης ημέρας. Αυτό καλείται εγκεφαλικό επεισόδιο σε εξέλιξη. Όταν δεν παρατηρείται περαιτέρω επιδείνωση, η κατάσταση θεωρείται ένα ολοκληρωμένο εγκεφαλικό επεισόδιο.

Μικρότερα εγκεφαλικά (ή σιωπηλά εγκεφαλικά), όμως, μπορεί να μην προκαλέσουν συμπτώματα, αλλά και πάλι να προκαλέσουν καταστροφή εγκεφαλικού ιστού.

ΠΡΟΛΗΨΗ

Μεγάλο μέρος της πρόληψης εγκεφαλικού στηρίζεται στον υγιεινό τρόπο ζωής, που περιλαμβάνει την διάγνωση και ρύθμιση υπέρτασης, την διακοπή του καπνίσματος, την μείωση της χοληστερίνης και της πρόσληψης νατρίου και λιπαρών, την κατανάλωση αλκοόλ με μέτρο, την κατάλληλη θεραπεία διαβήτη, την διαχείριση του άγχους, καθώς και την φυσική δραστηριότητα.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Ένα εγκεφαλικό είναι ένα επείγον περιστατικό, και στην υποψία εγκεφαλικού επεισοδίου μεταφέρεται ο ασθενής άμεσα στο νοσοκομείο ώστε να γίνουν εξετάσεις και να του παρασχεθεί η κατάλληλη θεραπεία όσο το δυνατόν συντομότερο.

Οι ιατροί έχουν διάφορα εργαλεία διαθέσιμα για να ελέγχουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού και για να κάνουν διάγνωση ενός εγκεφαλικού.

Αυτά περιλαμβάνουν:

– Την φυσική εξέταση, δηλαδήτην εξέταση της αρτηριακής πίεσης και τις αιματολογικές εξετάσεις για τον έλεγχο χοληστερίνης, σακχάρου και αμινοξέων.

– Τον υπέρηχο, όπου ένα ραβδί που ακουμπά πάνω από τις καρωτίδες στον λαιμό μπορεί να δώσει μια εικόνα που δείχνει εάν υπάρχει στένωση ή θρόμβωση.

– Την αγγειογραφία, όπου ένας καθετήρας τοποθετείται στις αρτηρίες και εγχέει σκιαστικό που μπορεί να ανιχνευθεί από ακτίνες X.

– Την αξονική τομογραφία (CT), όπου ο τομογράφος σχηματίζει μια 3-D εικόνα που μπορεί μα δείξει ανευρύσματα, αιμορραγία, ή ανώμαλα αγγεία στον εγκέφαλο.

– Την μαγνητική τομογραφία (MRI), όπου το μαγνητικό πεδίο δημιουργεί μια 3-D απεικόνιση του εγκεφάλου ώστε να εντοπίσουμε πιθανές ιστικές βλάβες από εγκεφαλικό.

– Και τέλος, το υπερηχογράφημα καρδιάς, δηλαδή ένας υπέρηχος που παίρνει εικόνες της καρδιάς ώστε να ελέγξουμε εάν υπάρχουν έμβολα.

ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

Ο πρωταρχικός στόχος στην θεραπεία ισχαιμικού εγκεφαλικού είναι η αποκατάσταση της κυκλοφορίας του αίματος στον εγκέφαλο. Αυτό επιχειρείται με την χρήση ενός θρομβολυτικού φαρμάκου που λέγετε ενεργοποιητήςιστικούπλασμινογόνου (tPA). Ο ιατρός εκχέει το tPA στο χέρι του ασθενούς. Εάν για κάποιο λόγο ο ασθενής δεν μπορεί να λάβει tPA τότε χορηγούνται αντί αυτού αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα.

Επιπλέον, μπορεί να γίνουν χειρουργικές επεμβάσεις που μπορούν να ανοίξουν ή να διευρύνουν τις αρτηρίες. Αυτές περιλαμβάνουν την καρωτιδική ενδαρτηριεκτομή (αφαίρεση πλάκας και διεύρυνση της καρωτίδας αρτηρίας) και αγγειοπλαστική (ένα μπαλόνι που διευρύνει την καρωτίδα αρτηρία και παραμένει ανοιχτή με ένα μεταλλικό πλέγμα που ονομάζεται stent).

Το αιμορραγικό εγκεφαλικό αντιμετωπίζεται διαφορετικά από το ισχαιμικό εγκεφαλικό. Χειρουργικές επεμβάσεις που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση αυτού του είδους εγκεφαλικού περιλαμβάνουν την χειρουργική απολίνωση, εμβολισμός του ανευρύσματος, και η αφαίρεση αρτηριοφλεβώδους δυσπλασίας (AVM).

Ο καθένας μπορεί να υποστεί εγκεφαλικό. Αν και πολλοί παράγοντες κινδύνου δεν μπορούν να τροποποιηθούν, πολλοί μπορούν να βελτιωθούν την σωστή διατροφή και φροντίδα.

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η αποκατάσταση ξεκινά το συντομότερο δυνατό μετά την προσβολή του επεισοδίου, αμέσως μόλις ο ασθενής είναι αιμοδυναμικά σταθερός και δεν κινδυνεύει από νέο επεισόδιο μπορεί να ξεκινήσει φυσικοθεραπεία. Ο κύριος στόχος του φυσικοθεραπευτή είναι να βοηθήσει να επανέλθει ο ασθενής στις δραστηριότητες τόσο στο σπίτι, όσο και στην εργασία και την κοινωνική του ζωή.

Η αποκατάσταση ενός ασθενούς ο οποίος έχει περάσει εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να χωριστεί σε δυο στάδια το αρχικό και το στάδιο της σχετικής ανάρρωσης.Οι στόχοι και οι παρεμβάσεις της φυσικοθεραπείας σε αυτά τα δύο σταδία είναι διαφορετικοί ενώ μερικές φυσιοθεραπευτικές παρεμβάσεις του αρχικού σταδίου να μπορεί συνεχισθούν και στο επόμενο στάδιο αν τις έχει ανάγκη ο ασθενής.

Πρέπει να τονισθεί ότι η φυσικοθεραπεία δεν στοχεύει στην θεραπεία των νεκρών νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου αλλά στην διόρθωση όσο είναι δυνατόν των νευρομιυκών λειτουργιών του ασθενούς εκπαιδεύοντας άλλα τμήματα του εγκεφάλου και δραστηριοποίηση ικανοτήτων οι οποίες βρίσκονταν σε αχρηστία.

Η πορεία της αποκατάστασης ενός ασθενούς με εγκεφαλικό επεισόδιο δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς. Η παρούσα περιγραφή για την φυσικοθεραπεία στα εγκεφαλικά επεισόδια είναι γενική και δεν μπορεί να εμβαθύνει περισσότερο την φυσιοθεραπευτική προσέγγιση γιατί κάθε ασθενής ύστερα από σωστή φυσιοθεραπευτική αξιολόγηση πρέπει να ακολουθεί ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα.

ΠΗΓΕΣ

Κεκάτος Ε., (1999). Εγκεφαλικό Επεισόδιο: Φυσικοθεραπευτική Φροντίδα, Εκδόσεις: Παρισιανού, Αθήνα.