Γράφει ο Γαληνός Ιωσήφ

Φυσικοθεραπευτής

Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι βρίσκονται ανάμεσα στους σπόνδυλους και απορροφούν τους κραδασμούς της σπονδυλικής στήλης. Κάθε δίσκος είναι σκληρός από έξω (ινώδης δακτύλιος) και εσωτερικά περιέχει ένα μαλακό πυρήνα, που ονομάζεται πηκτοειδής πυρήνας. Η κήλη του δίσκου δημιουργείται όταν ο σκληρός δακτύλιος σχιστεί και ο πυρήνας από το εσωτερικού του δίσκου γλιστρήσει μέσα στον σπονδυλικό σωλήνα και πιέσει κάποιο νεύρο.

Μία κήλη μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε τμήμα της σπονδυλικής στήλης, όμως η μεγαλύτερη συχνότητα παρατηρείται σαφώς στην οσφυϊκή μοίρα, μετά στην αυχενική και πολύ σπανιότερα στη θωρακική μοίρα.

Οι παράγοντες κινδύνου για μια κήλη δίσκου είναι:

1. Η ηλικία. Όσο μεγαλώνουμε οι δίσκοι μας αλλοιώνονται (κατ’ αντιστοιχία της αλλοίωσης του δέρματος και της εμφάνισης ρυτίδων).
2. Ο τρόπος ζωής. Η έλλειψη άσκησης, το υπερβολικό βάρος καθώς και κάπνισμα, οδηγούν στην κακή λειτουργία των μεσοσπονδυλίων δίσκων.
3. Η κακή στάση. Η κακή στάση και η επαναλαμβανόμενη άρση βάρους ή οι στροφές της μέσης προκαλούν stress στους δίσκους.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Η νόσος αυτή (δισκοπάθεια) εμφανίζεται συχνά σε νέους ανθρώπους, αλλά και στη μέση και μεγάλη ηλικία. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι πόνος στη μέση (οσφυαλγία) και το πόδι (ισχιαλγία), και ορισμένες φορές αδυναμία (παράλυση) και μούδιασμα του ποδιού.
Τα συμπτώματα που εμφανίζονται ποικίλλουν ανάλογα με τη βαρύτητα της κήλης και το σημείο εντόπισής της.

Οι πάσχοντες παραπονιούνται για οξύ ή χρόνιο πόνο στη μέση (οσφυαλγία), ενώ σε εμπλοκή της ρίζας κάποιου νεύρου μπορεί να υπάρχει αναφερόμενος πόνος, μούδιασμα ή παραισθησία στα κάτω άκρα (ισχιαλγία).

Επίσης, συχνά συνυπάρχει μυϊκός σπασμός, απώλεια της λόρδωσης στη μέση και επιδείνωση των συμπτωμάτων με τον βήχα ή το φτέρνισμα. Κάποιες φορές δημιουργείται ανταλγική σκολίωση, δηλαδή στράβωμα του σώματος, στην ακούσια αντίδραση του ατόμου για να μην πονάει στο σημείο που πιέζεται η ρίζα.

Εδώ πρέπει να αναφερθεί πως σε πολύ σοβαρές καταστάσεις, όπως στην ιππουριδική συνδρομή, που παρατηρούνται αδυναμία των κάτω άκρων, αναισθησία τύπου σέλας, προβλήματα στην ούρηση κ.α., απαιτείται άμεση χειρουργική αντιμετώπιση.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διάγνωση ξεκινάει με το ιστορικό και την κλινική εξέταση της οσφύος (μέσης) και των κάτω άκρων. Στη συνέχεια, η διάγνωση επιβεβαιώνεται με την μαγνητική τομογραφία.
Η διάγνωση της κήλης τίθεται με ακρίβεια με τη μαγνητική τομογραφία (MRI), όμως και η απλή ακτινογραφία είναι χρήσιμη στη διαφοροδιάγνωση από άλλες καταστάσεις, όπως οι όγκοι, ενώ και η στένωση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος στην ακτινογραφία είναι ένδειξη για πιθανή κήλη.

Πάντως, δεν σημαίνει πως όποιος έχει κήλη θα πρέπει απαραιτήτως να πονάει ή να υποβληθεί σε κάποια θεραπεία, καθώς μεγάλο ποσοστό παραμένει ασυμπτωματικό ή ο πόνος εξαφανίζεται με την πάροδο του χρόνου.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η αρχική αντιμετώπιση της κήλης μεσοσπονδύλου δίσκου πρέπει να είναι συντηρητική και εστιάζεται στην ανακούφιση του πόνου και των υπόλοιπων συμπτωμάτων. Έρευνες έχουν δείξει πως η συντριπτική πλειοψηφία της οσφυαλγίας οφείλεται σε δισκογενή προβλήματα, με προεξάρχοντα την προβολή ή την κήλη του μεσοσπονδυλίου δίσκου.

Η αναλγητική θεραπεία με φάρμακα, η κατάκλιση και η κλασική φυσικοθεραπεία με χρήση μηχανημάτων, όπως TENS, laser, διαθερμίες και η μάλαξη στοχεύουν στην ελάττωση του πόνου, όμως δίνουν απλώς μια πρόσκαιρη ανακούφιση και όχι μια ουσιαστική αντιμετώπιση στο πρόβλημα.

Ένα κατάλληλο πρόγραμμα ασκήσεων ενδυνάμωσης των σταθεροποιών και στηρικτικών μυών της μέσης, φαίνεται να προσφέρει κάτι περισσότερο από τα παραπάνω μέσα.

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η μέθοδος McKenzie – Μηχανική Διάγνωση και Θεραπεία (ΜΔΘ) αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα κατάλληλης αξιολόγησης και θεραπείας του σπονδυλικού πόνου.

Σημαντικό πλεονέκτημα της μεθόδου, σε σχέση με τις υπόλοιπες προσεγγίσεις, είναι η πρόγνωση από τις πρώτες συνεδρίες, δηλαδή ποιο περιστατικό θα ανταποκριθεί θετικά στη θεραπεία και ποιο όχι. Αυτό δίνει σιγουριά και ασφάλεια στον πάσχοντα και ελαττώνει την άσκοπη σπατάλη χρόνου και χρημάτων σε αμφίβολες θεραπείες.

Το άλλο μεγάλο πλεονέκτημα της μεθόδου McKenzie είναι πως βασίζεται στην Αυτοθεραπεία, μέσα από ειδικές εξατομικευμένες ασκήσεις που σχεδιάζονται με βάση την κατάλληλη αξιολόγηση που προηγείται, ενώ δεν χρησιμοποιούνται καθόλου μηχανήματα ή φάρμακα. Έτσι, σιγά – σιγά ο ασθενής καθίσταται πλήρως ανεξάρτητος από τον θεραπευτή, καθώς εκπαιδεύεται για μια σωστή στάση στην καθημερινότητα και εν τέλει μαθαίνει να διαχειρίζεται μόνος του την κατάστασή του, προλαμβάνοντας και τυχόν υποτροπές στο μέλλον.

Με τη μέθοδο McKenzie έχει αποφευχθεί ένα πολύ μεγάλο ποσοστό προγραμματισμένων χειρουργείων για κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου και πλέον η μέθοδος έχει κερδίσει την αναγνώριση των χειρούργων ορθοπαιδικών και νευροχειρουργών. Έτσι, η χειρουργική αντιμετώπιση επιλέγεται μόνο όταν μια σωστή συντηρητική αντιμετώπιση αποτύχει να περιορίσει τη συμπτωματολογία του ασθενούς ή όταν υπάρχουν σοβαρές νευρολογικές βλάβες με πίεση νεύρων ή του νωτιαίου μυελού.

ΠΗΓΕΣ

Κοντζαηλίας Δ.Α., (2011). Φυσικοθεραπεία σε παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος, Εκδόσεις: University Studio Press, Θεσσαλονίκη.

The post Κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου appeared first on PHYSIOLESVOS.

Γράφει ο Γαληνός Ιωσήφ
Εξειδικευμένος Φυσικοθεραπευτής

Η οσφυαλγία ή ο πόνος στην μέση μπορεί να εκδηλωθεί με δύο τρόπους σαν χρόνια οσφυαλγία και να διαρκεί μήνες ή χρόνια και σαν οξεία οσφυαλγία ή λουμπάγκο.

Η χειρότερη εξέλιξη της οσφυαλγίας είναι η ισχιαλγία. Ισχιαλγία ονομάζεται ο πόνος που ξεκινά από τη μέση και καταλήγει στο πόδι σε διαφορετικό κάθε φορά ύψος και μπορεί να φθάσει μέχρι τα δάκτυλα και το πέλμα.

Η ισχιαλγία είναι μία κατάσταση επείγουσα και πρέπει πάντοτε να εξετάζεται από γιατρό. Ο κίνδυνος σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η χρονιότητα. Εάν η κατάσταση παραμείνει χωρίς θεραπεία τότε ο πόνος θα γίνει μόνιμος, η μείωση της αισθητικότητας θα γίνει πλήρης αναισθησία και η απλή δυσλειτουργία των μυών, θα εξελιχθεί σε πλήρη παράλυση του κάτω άκρου.
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Από πλευράς συμπτωμάτων η οξεία οσφυαλγία εκδηλώνεται με οξύ, αιφνίδιο συνήθως πόνο στη μέση, που αντανακλά μέχρι τους γλουτούς ενώ ταυτόχρονα εμφανίζεται μια αντανακλαστική σύσπαση των μυών της μέσης και ο ασθενής λαμβάνει ασυναίσθητα μια σκολιωτική (λοξή) στάση κάθε φορά που σηκώνεται όρθιος.

Ο πόνος είναι τόσο ισχυρός στην αρχή που μπορεί να ακινητοποιήσει το άτομο για πολλές ώρες στη θέση που πρωτοεμφανίστηκε.

Το αίτιο τις περισσότερες φορές είναι η άρση (σήκωμα) κάποιου βάρους με λάθος τρόπο. Το άτομο έχει την αίσθηση ότι κάτι έσπασε στη μέση του, αισθάνεται έντονο πόνο και παρατάει το βάρος που κρατά κραυγάζοντας από τον πόνο.

Άλλες φορές η κρίση εμφανίζεται 1 με 2 ημέρες μετά την άρση του βάρους ή μετά το άνοιγμα κάποιου συρταριού ή μετά από πολλή ώρα σκύψιμο και εργασία σε χαμηλό τραπέζι ή μετά από στροφή της μέσης κλπ. Συνήθως κάθε ασθενής έχει τον δικό του τρόπο έναρξης της κρίσης.

Η κρίση συνήθως διατηρείται για 4 με 5 ημέρες και βαθμιαία παρέρχεται.
ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Μια μη επείγουσα αξιολόγηση για τον έλεγχο της ισχιαλγίας περιλαμβάνει φυσική εξέταση και έλεγχο της δύναμης των μυών, των αντανακλαστικών και των αισθήσεών τους προκειμένου να προσδιορισθεί κατά πόσο το πρόβλημα προέρχεται από συμπιεσμένο νεύρο. Πιθανόν είναι επίσης να χρειαστεί ακτινογραφία, μαγνητική ή αξονική τομογραφία ή ηλεκτρομυογραφία (μελέτη αγωγιμότητας του νεύρου).

Ακτινολογικός έλεγχος είναι απαραίτητος και σε περιπτώσεις που τα συμπτώματα επιμένουν. Διότι τότε μπορεί να μην είναι η ίδια γνωστή και παλαιά νόσος αλλά κάτι καινούργιο όπως για παράδειγμα κάποιο μικρό κάταγμα σπονδύλου από οστεοπόρωση την οποία έχει αποκτήσει η ασθενής αλλά δεν το γνωρίζει. Εάν ακόμη ο ασθενής παρουσιάζει και πυρετό ή άλλα γενικά συμπτώματα, τότε χρήσιμος θα είναι και ένας αιματολογικός εργαστηριακός έλεγχος. Όλες αυτές βέβαια οι εξετάσεις θα γίνουν φυσικά, αφού ο ασθενής αισθανθεί λίγο καλύτερα και μπορεί να κινηθεί χωρίς μεγάλο πόνο.
ΠΡΟΛΗΨΗ

Η πρόληψη επιτυγχάνεται μέσω:

Χρήση σκληρού στρώματος για τον ύπνο και κατά τον ύπνο η στάση του σώματος να είναι ανάσκελα ή στο πλάι.
Σωστών στάσεων και σωστή χρησιμοποίηση του σώματος στις καθημερινές δραστηριότητες. Εκείνοι που ασχολούνται με τον αθλητισμό να βελτιώσουν την τεχνική τους.
Ενθάρρυνσης δραστηριοτήτων, όπως είναι το κολύμπι, το βάδισμα, το ποδήλατο κ.λπ.
Αν θεωρηθεί απαραίτητο χρήση ειδικών ζωνών για έντονες δραστηριότητες, όχι για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Καθημερινής άσκησης με ειδικές ασκήσεις, που έχουν σχεδιαστεί από τον θεραπευτή και είναι προσαρμοσμένες ατομικά στον κάθε ασθενή.
Σε περίπτωση πόνου που επιμένει να απευθύνεστε σε έναν ειδικό που να μπορεί να αναγνωρίσει την αιτία.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Ο ασθενής από την αρχή της κρίσης μέχρι και για 15 με 20 ημέρες όταν είναι όρθιος θα πρέπει να φορά ζώνη οσφύος με μπανέλλες, την οποία στη συνέχεια μπορεί να την χρησιμοποιεί μόνον όταν πρόκειται να κουράσει τη μέση του όπως πχ σε πολύωρη ορθοστασία ή σε μεγάλο ταξίδι με το αυτοκίνητο.

Εκτός από τα φάρμακα που θα χρησιμοποιηθούν στη αρχική οξεία φάση, κατά καιρούς ο ασθενής μπορεί να χρησιμοποιεί συχνά μια αντιφλεγμονώδη αλοιφή την οποία θα επαλείφει με ελαφριά μάλαξη για να ξεκουράζει τους μυς της μέσης.
Η απώλεια μερικών κιλών, εάν υπάρχουν, βοηθά στην αποθεραπεία. Η κινησιοθεραπεία και η φυσικοθεραπεία πρέπει να γίνεται από ειδικούς. Η καλύτερη φυσικοθεραπεία για την σπονδυλική στήλη είναι το κολύμπι. Όσο περισσότερο κολυμπά κάποιος στην πισίνα ή τη θάλασσα τόσο ισχυρότερη κάνει την μέση του και τόσο καλύτερα αισθάνεται.

Το “κολύμπι” (υδροθεραπεία) θα αρχίσει αφού η κρίση έχει περάσει πλήρως, σε όσο το δυνατόν ζεστή θάλασσα ή πισίνα και στην αρχή ο ασθενής να χρησιμοποιεί κάποιο σωστικό μέσο (σωσίβιο) για ασφάλεια. Θεωρητικά εάν το άτομο κατορθώσει να προφυλάξει τη μέση του και να μην πάθει άλλη κρίση τα επόμενα δύο-τρία χρόνια τότε μπορεί να θεωρηθεί θεραπευμένος.

Η χρόνια οσφυαλγία συνήθως δεν καταλήγει στο χειρουργείο. Σε σπάνιες περιπτώσεις όταν προκαλεί έντονους πόνους και είναι εξαιρετικά επίμονη ή όταν ο ασθενής έχει κάποιο επάγγελμα στο οποίο η τέλεια λειτουργικότητα της μέσης του είναι απαραίτητη (όπως για παράδειγμα αθλητής), τότε οδηγείται στον Ορθοπεδικό για χειρουργική επέμβαση.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία θα εξαρτηθεί από την τελική διάγνωση και θα πρέπει να εξατομικευθεί στις ανάγκες του ατόμου.

Η συντηρητική μέθοδος περιλαμβάνει:

Αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως ασπιρίνη ή ibuprofen για να μειωθεί τυχόν οίδημα.
Φυσικοθεραπεία, που περιλαμβάνει ασκήσεις , με στόχο την ενδυνάμωση των μυών και την επαναφορά του εύρους κίνησης.
Φυσικοθεραπεία με Φυσικά μέσα
Βελονισμό

ΠΗΓΕΣ

Κοντζαηλίας Δ.Α., (2011). Φυσικοθεραπεία σε παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος, Εκδόσεις: University Studio Press, Θεσσαλονίκη.

The post Οσφυαλγία – Ισχιαλγία: Τρόποι αντιμετώπισης appeared first on PHYSIOLESVOS.

Η διαθερμία μικροκυμάτων στην αντιμετώπιση του μη ειδικού χρόνιου πόνου στον αυχένα

Microwave diathermy for treating nonspecific chronic neck pain: a randomized controlled trial.

Spine Journal 2014 Aug 1;14(8):1712-21. doi: 10.1016/j.spinee.2013.10.025. Epub 2013 Nov 1.

Andrade Ortega JA, Cerón Fernández E, García Llorent R, Ribeiro González M, Delgado Martínez AD.

Αν και η χρήση της εν τω βάθει θερμοθεραπείας είναι ευρέως διαδεδομένη, δεν υπάρχει επαρκής βιβλιογραφία, σχετικά με την αποτελεσματικότητα της στην αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου στον αυχένα. Ο στόχος αυτής της μελέτης ήταν να προσδιοριστεί η αποτελεσματικότητα της διαθερμίας μικροκυμάτων στην αντιμετώπιση του μη ειδικού χρόνιου πόνου στον αυχένα. Το δείγμα των ασθενών αποτελείτο από 149 ασθενείς, με μη ειδικά χρόνιο πόνο στον αυχένα, σε νοσοκομείο του Δημόσιου Συστήματος Υγείας της Ανδαλουσίας, στην Ισπανία. 

Η μελέτη σχεδιάστηκε ως εξής: χρησιμοποιήθηκαν ασθενείς με σημαντική ένταση πόνου (αξιόλογηση με οπτική αναλογική κλίμακα) και  αναπηρία (Neck Disability Index) που σχετίζεται με την ποιότητα ζωής, οι οποίοι ακολούθησαν φυσικοθεραπευτικό πρόγραμμα 3 εβδομάδων. Η αξιολόγηση της θεραπείας από τους ασθενείς, έγινε αμέσως ματά το τέλος της αγωγής, αλλα και 6 μήνες μετά, ενώ οι ασθενείς ακολούθησαν και πρόγραμμα ασκήσεων κατ’ οίκον. 
Οι ασθενείς τοποθετήθηκαν τυχαία σε μία από τρεις ομάδες της μελέτης. Στην πρώτη ομάδα εφαρμόστηκε συνεχής διαθερμία μικροκυμάτων, στη δεύτερη ομάδα εφαρμόστηκε παλμική διαθερμία μικροκυμάτων και στην τρίτη ομάδα (ομάδα ελέγχου) εφαρμόστηκε συσσκευή διαθερμίας μικροκυμάτων που δεν εξέπεμπε. 
Και οι τρεις ομάδες ακολούθησαν το ίδιο γενικό πρόγραμμα φυσικοθεραπείας: ασκήσεις αύξησης του εύρους κίνησης, ισομετρικές ασκήσεις και TENS. 
Και στις τρεις ομάδες μειώθηκε ο πόνος και η αναπηρία και παρατηρήθηκε βελτίωση σε ορισμένες παραμέτρους του χρησιμοποιούμενου ερωτηματολογίου. Ωστόσο, δεν υπήρχαν διαφορές σε καμία από τις παραμέτρους που μετρήθηκαν μεταξύ των τριών θεραπευτικών ομάδων.

Συμπερασματικά, η διαθερμία μικροκυμάτων δεν παρέχει πρόσθετο όφελος σε μια θεραπευτική αγωγή του χρόνιου πόνου του αυχένα, που περιλαμβάνει ήδη και άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις.

πηγή:  http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24184641

The post Η διαθερμία μικροκυμάτων στην αντιμετώπιση του μη ειδικού χρόνιου πόνου στον αυχένα appeared first on PHYSIOLESVOS.