Γράφει ο Γαληνός Ιωσήφ
Εξειδικευμένος Φυσικοθεραπευτής

Η οσφυαλγία ή ο πόνος στην μέση μπορεί να εκδηλωθεί με δύο τρόπους σαν χρόνια οσφυαλγία και να διαρκεί μήνες ή χρόνια και σαν οξεία οσφυαλγία ή λουμπάγκο.

Η χειρότερη εξέλιξη της οσφυαλγίας είναι η ισχιαλγία. Ισχιαλγία ονομάζεται ο πόνος που ξεκινά από τη μέση και καταλήγει στο πόδι σε διαφορετικό κάθε φορά ύψος και μπορεί να φθάσει μέχρι τα δάκτυλα και το πέλμα.

Η ισχιαλγία είναι μία κατάσταση επείγουσα και πρέπει πάντοτε να εξετάζεται από γιατρό. Ο κίνδυνος σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η χρονιότητα. Εάν η κατάσταση παραμείνει χωρίς θεραπεία τότε ο πόνος θα γίνει μόνιμος, η μείωση της αισθητικότητας θα γίνει πλήρης αναισθησία και η απλή δυσλειτουργία των μυών, θα εξελιχθεί σε πλήρη παράλυση του κάτω άκρου.
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Από πλευράς συμπτωμάτων η οξεία οσφυαλγία εκδηλώνεται με οξύ, αιφνίδιο συνήθως πόνο στη μέση, που αντανακλά μέχρι τους γλουτούς ενώ ταυτόχρονα εμφανίζεται μια αντανακλαστική σύσπαση των μυών της μέσης και ο ασθενής λαμβάνει ασυναίσθητα μια σκολιωτική (λοξή) στάση κάθε φορά που σηκώνεται όρθιος.

Ο πόνος είναι τόσο ισχυρός στην αρχή που μπορεί να ακινητοποιήσει το άτομο για πολλές ώρες στη θέση που πρωτοεμφανίστηκε.

Το αίτιο τις περισσότερες φορές είναι η άρση (σήκωμα) κάποιου βάρους με λάθος τρόπο. Το άτομο έχει την αίσθηση ότι κάτι έσπασε στη μέση του, αισθάνεται έντονο πόνο και παρατάει το βάρος που κρατά κραυγάζοντας από τον πόνο.

Άλλες φορές η κρίση εμφανίζεται 1 με 2 ημέρες μετά την άρση του βάρους ή μετά το άνοιγμα κάποιου συρταριού ή μετά από πολλή ώρα σκύψιμο και εργασία σε χαμηλό τραπέζι ή μετά από στροφή της μέσης κλπ. Συνήθως κάθε ασθενής έχει τον δικό του τρόπο έναρξης της κρίσης.

Η κρίση συνήθως διατηρείται για 4 με 5 ημέρες και βαθμιαία παρέρχεται.
ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Μια μη επείγουσα αξιολόγηση για τον έλεγχο της ισχιαλγίας περιλαμβάνει φυσική εξέταση και έλεγχο της δύναμης των μυών, των αντανακλαστικών και των αισθήσεών τους προκειμένου να προσδιορισθεί κατά πόσο το πρόβλημα προέρχεται από συμπιεσμένο νεύρο. Πιθανόν είναι επίσης να χρειαστεί ακτινογραφία, μαγνητική ή αξονική τομογραφία ή ηλεκτρομυογραφία (μελέτη αγωγιμότητας του νεύρου).

Ακτινολογικός έλεγχος είναι απαραίτητος και σε περιπτώσεις που τα συμπτώματα επιμένουν. Διότι τότε μπορεί να μην είναι η ίδια γνωστή και παλαιά νόσος αλλά κάτι καινούργιο όπως για παράδειγμα κάποιο μικρό κάταγμα σπονδύλου από οστεοπόρωση την οποία έχει αποκτήσει η ασθενής αλλά δεν το γνωρίζει. Εάν ακόμη ο ασθενής παρουσιάζει και πυρετό ή άλλα γενικά συμπτώματα, τότε χρήσιμος θα είναι και ένας αιματολογικός εργαστηριακός έλεγχος. Όλες αυτές βέβαια οι εξετάσεις θα γίνουν φυσικά, αφού ο ασθενής αισθανθεί λίγο καλύτερα και μπορεί να κινηθεί χωρίς μεγάλο πόνο.
ΠΡΟΛΗΨΗ

Η πρόληψη επιτυγχάνεται μέσω:

Χρήση σκληρού στρώματος για τον ύπνο και κατά τον ύπνο η στάση του σώματος να είναι ανάσκελα ή στο πλάι.
Σωστών στάσεων και σωστή χρησιμοποίηση του σώματος στις καθημερινές δραστηριότητες. Εκείνοι που ασχολούνται με τον αθλητισμό να βελτιώσουν την τεχνική τους.
Ενθάρρυνσης δραστηριοτήτων, όπως είναι το κολύμπι, το βάδισμα, το ποδήλατο κ.λπ.
Αν θεωρηθεί απαραίτητο χρήση ειδικών ζωνών για έντονες δραστηριότητες, όχι για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Καθημερινής άσκησης με ειδικές ασκήσεις, που έχουν σχεδιαστεί από τον θεραπευτή και είναι προσαρμοσμένες ατομικά στον κάθε ασθενή.
Σε περίπτωση πόνου που επιμένει να απευθύνεστε σε έναν ειδικό που να μπορεί να αναγνωρίσει την αιτία.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Ο ασθενής από την αρχή της κρίσης μέχρι και για 15 με 20 ημέρες όταν είναι όρθιος θα πρέπει να φορά ζώνη οσφύος με μπανέλλες, την οποία στη συνέχεια μπορεί να την χρησιμοποιεί μόνον όταν πρόκειται να κουράσει τη μέση του όπως πχ σε πολύωρη ορθοστασία ή σε μεγάλο ταξίδι με το αυτοκίνητο.

Εκτός από τα φάρμακα που θα χρησιμοποιηθούν στη αρχική οξεία φάση, κατά καιρούς ο ασθενής μπορεί να χρησιμοποιεί συχνά μια αντιφλεγμονώδη αλοιφή την οποία θα επαλείφει με ελαφριά μάλαξη για να ξεκουράζει τους μυς της μέσης.
Η απώλεια μερικών κιλών, εάν υπάρχουν, βοηθά στην αποθεραπεία. Η κινησιοθεραπεία και η φυσικοθεραπεία πρέπει να γίνεται από ειδικούς. Η καλύτερη φυσικοθεραπεία για την σπονδυλική στήλη είναι το κολύμπι. Όσο περισσότερο κολυμπά κάποιος στην πισίνα ή τη θάλασσα τόσο ισχυρότερη κάνει την μέση του και τόσο καλύτερα αισθάνεται.

Το “κολύμπι” (υδροθεραπεία) θα αρχίσει αφού η κρίση έχει περάσει πλήρως, σε όσο το δυνατόν ζεστή θάλασσα ή πισίνα και στην αρχή ο ασθενής να χρησιμοποιεί κάποιο σωστικό μέσο (σωσίβιο) για ασφάλεια. Θεωρητικά εάν το άτομο κατορθώσει να προφυλάξει τη μέση του και να μην πάθει άλλη κρίση τα επόμενα δύο-τρία χρόνια τότε μπορεί να θεωρηθεί θεραπευμένος.

Η χρόνια οσφυαλγία συνήθως δεν καταλήγει στο χειρουργείο. Σε σπάνιες περιπτώσεις όταν προκαλεί έντονους πόνους και είναι εξαιρετικά επίμονη ή όταν ο ασθενής έχει κάποιο επάγγελμα στο οποίο η τέλεια λειτουργικότητα της μέσης του είναι απαραίτητη (όπως για παράδειγμα αθλητής), τότε οδηγείται στον Ορθοπεδικό για χειρουργική επέμβαση.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία θα εξαρτηθεί από την τελική διάγνωση και θα πρέπει να εξατομικευθεί στις ανάγκες του ατόμου.

Η συντηρητική μέθοδος περιλαμβάνει:

Αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως ασπιρίνη ή ibuprofen για να μειωθεί τυχόν οίδημα.
Φυσικοθεραπεία, που περιλαμβάνει ασκήσεις , με στόχο την ενδυνάμωση των μυών και την επαναφορά του εύρους κίνησης.
Φυσικοθεραπεία με Φυσικά μέσα
Βελονισμό

ΠΗΓΕΣ

Κοντζαηλίας Δ.Α., (2011). Φυσικοθεραπεία σε παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος, Εκδόσεις: University Studio Press, Θεσσαλονίκη.

The post Οσφυαλγία – Ισχιαλγία: Τρόποι αντιμετώπισης appeared first on PHYSIOLESVOS.

Η μέθοδος βασίζεται στην κατανόηση και συνειδητοποίηση από τους ασθενείς τόσο του σώματός τους όσο και του προβλήματος, ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο αποτέλεσμα μέσω της σωστής γνώσης του θεραπευτή αλλά και του ασθενούς

Μια από τις πιο έγκυρες και αποτελεσματικές μεθόδους αξιολόγησης και αποκατάστασης με ασκήσεις είναι η clinical pilates, η οποία εφαρμόζεται με ασφάλεια ακόμη και σε σοβαρές καταστάσεις της σπονδυλικής στήλης όπου άλλα προγράμματα άσκησης δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Σκοπός της είναι να προσφέρει ένα προσαρμοζόμενο στην ιδιαιτερότητα του κάθε ασθενούς πρόγραμμα ασκήσεων για την πρόληψη και αποκατάσταση, με τελικό στόχο τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και τελικά την ποιότητα ζωής.

H μέθοδος clinical pilates βασίζεται στην κατανόηση και συνειδητοποίηση από τους ασθενείς τόσο του σώματός τους όσο και του προβλήματος, ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο αποτέλεσμα μέσω της σωστής γνώσης του θεραπευτή αλλά και του ασθενούς. «Είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι ασθενείς να καταλαβαίνουν τι κάνουν και γιατί, ώστε να μπορούν να διαχειριστούν μόνοι το πρόβλημά τους. Φυσικά στο πλαίσιο της αποκατάστασης εκτός από την εφαρμογή της μεθόδου στον κάθε ασθενή πρέπει να τον εκπαιδεύουμε στη διαχείριση του σώματός του στις καθημερινές του δραστηριότητες».

Για την εφαρμογή της μεθόδου μπορεί να χρησιμοποιηθεί το ειδικό κρεβάτι reformer, το οποίο αποτελείται από ένα σύνολο τροχαλιών, ιμάντων και ελατηρίων. Παράλληλα, η μέθοδος περιλαμβάνει και ασκήσεις με μπάλες και ελαστικούς ιμάντες με αντίσταση. Οι δίσκοι ισορροπίας και ιδιοδεκτικής διευκόλυνσης θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό με τις μπάλες και τους ελαστικούς ιμάντες. Τα μέσα επιλέγονται από τον θεραπευτή και προσαρμόζονται στον κάθε ασθενή.

Όμως υπάρχουν και κάποιες βασικές αρχές που πρέπει ν’ ακολουθούνται. Συγκεκριμένα:

• Έλεγχος της αναπνοής με σκοπό την ενίσχυση των εν τω βάθει σταθεροποιών μυών.

• Σωστή ευθυγράμμιση και συνειδητοποίηση του σώματος ως μια βιοκινητική αλυσίδα όπου πρέπει όλα τα κομμάτια που την αποτελούν ν’ ασκηθούν με αρμονία. Όποιο πρόβλημα υπάρχει π.χ. στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης θα επηρεάζει ενδεχομένως τα ισχία ή τη θωρακική μοίρα κλπ. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να το αξιολογήσει ο θεραπευτής και να το κάνει κατανοητό στον ασθενή.

• Έλεγχος του κορμού, εκπαίδευση της σωστής θέσης και σύνδεσης της κεφαλής, του θώρακα, της λεκάνης και των άκρων.

• Συνειδητοποίηση της ενεργοποίησης των σωστών μυών κατά τη διάρκεια της άσκησης με σκοπό τη δημιουργία των σωστών «βάσεων», οι οποίες θα εξασφαλίσουν στον ασθενή λειτουργική αποκατάσταση και τελικά έναν αυτοματοποιημένο έλεγχο της στάσης και κινήσεις με συντονισμό και νευρομυική συναρμογή.

• Τέλος, θα πρέπει όλες οι ασκήσεις να γίνονται με συγκέντρωση, ώστε ο ασθενής να συνειδητοποιεί τα υπερκινητικά και υποκινητικά του κομμάτια, να νιώθει την ενέργεια των μυών πάνω στις αρθρώσεις και τελικά να καταφέρει να φέρει σε ισορροπία και αρμονία το σώμα του.

Συμπερασματικά, η μέθοδος clinical pilates μας εκπαιδεύει να συνειδητοποιήσουμε και να δυναμώσουμε όλα τα εν τω βάθει συστήματα, κάτι που λίγες μόνο μορφές άσκησης μπορούν να το πετύχουν με ασφάλεια. Αξίζει να δώσουμε στον εαυτό μας τη ευκαιρία να τον δούμε από μέσα προς τα έξω, να τον προστατεύσουμε και να δώσουμε ποιότητα στην καθημερινότητά μας και τελικά χαρά!

The post Θεραπευτική άσκηση με τη μέθοδο Clinical Pilates appeared first on PHYSIOLESVOS.